धरान : भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालयले तयार गरेको भनिएको सवारी तथा यातायात व्यवस्था ऐन, २०८१ को मस्यौदामा कतिपय यस अघि अव्यवहारिक ठहरिएको प्रावधानलाई पुनर्जीवित गरिएको छ ।

मन्त्रालयले वेबसाइटमा राखेको मस्यौदामा ‘सवारी चालक तथा सवारी साधनको अघिल्लो सिटमा बस्ने व्यक्तिले सुरक्षापेटी बाँध्नुपर्ने तथा मोटरसाइकल र अन्य त्यस्तै दुईपाङ्ग्रे सवारी साधन चलाउँदा चालक र त्यस्तो सवारीमा यात्रा गर्ने अन्य यात्रुले पनि सुरक्षाटोप हेल्मेट लगाउनुपर्ने छ ।’

यसैगरी मस्यौदामा ‘सरकारले तोकेका सवारी साधनमा बाहेक अन्य सवारी साधनमा बाहिरबाट भित्र नदेखिने गरी अपारदर्शी सिसा राख्न वा सिसामा अन्य कुनै वस्तुको प्रयोग गरी अपारदर्शी बनाउन पाइनेछैन ।’

यी दुवै नियम पहिलो पटक ल्याइएको भने होइन । यस अघि पनि ल्याइएको मोटरबाइकमा चालक पछाडि बस्नेले पनि हेलमेट लगाउनुपर्ने व्यवस्था अव्यवहारिक भएकाले लागु हुन नसकेको हो । सवारी साधनमा कालो सिसा लगाउन नपाइने नियम गाडी कम्पनीबाटै जडान भएर आएका सवारीबाट हटाउन अव्यवहारिक भएकोले लागु नभएको हो ।

यी पुरानै नियम पुनः दोहोर्‍याउने कुराको औचित्य सम्बन्धित पक्षले पुष्टि गरेको छैन । तथापि मस्यौदामा केही नयाँ प्रावधानहरू भने छन् ।

कसैले व्यावसायिक प्रयोजनका लागि सवारी साधन चलाउन चाहे प्रदेश कानुन बमोजिम व्यावसायिक सवारी चालक अनुमतिपत्र लिन सक्ने व्यवस्था मस्यौदामा राखिएको छ ।

मस्यौदामा लेखिएको छ, ‘तर शारीरिक तथा मानसिक स्वास्थ्य अवस्था, ट्राफिक नियम उल्लङ्घन सम्बन्धी अभिलेख, मादक पदार्थ वा लागु पदार्थ सेवन सम्बन्धी दुर्व्यसन, आपराधिक एवं गैर सामाजिक क्रियाकलापमा संलग्नताको अभिलेख भएको व्यक्तिलाई व्यावसायिक सवारीचालक अनुमति पत्र प्रदान गरिनेछैन ।’

मस्यौदामा सार्वजनिक यातायातका सवारी साधनका धनी, सवारीचालक, परिचालक वा कर्मचारीले भौतिक वा विद्युतीय टिकट जारी गरेर मात्र यात्रु चढाउन पाउने व्यवस्था छ । यात्रुको नाम, ठेगाना उल्लेख भएको सूची यात्रा अवधिभर सवारी साधनमा राख्नुपर्ने, तोकेको सिटमा मात्र यात्रु राख्न पाउने व्यवस्था गरिएको छ ।

लामो रुटमा सञ्चालन हुने यात्रुवाहक सार्वजनिक सवारी साधनमा प्रत्येक आठ घण्टापछि चालक परिवर्तन गर्नु पर्ने व्यवस्था छ । मस्यौदामा सवारी साधन चलाउँदा बालबालिकालाई अगाडिको सिटमा राख्न नपाउने व्यवस्था गरिएको छ ।